Thumbnail image

Đông y trị mỏi hai bên đùi và bắp vế

Tin mới

Bác Sĩ Đặng Trần Hào

Trước khi chúng ta tìm hiểu về mỏi hai bên đùi và bắp vế, thiết tưởng chúng nên biết qua khí là gì trong quan niệm của y khoa Đông phương.

Khí trong triết học Đông phương, khí không thể là thể hơi, không khí, mùi hương, mà còn là môi trường và bao hàm các năng lực (lý, hóa…) giúp sự vật sinh hoạt đổi dời.

Hóa là một trong hai từ biến hóa, hay thuộc tính đổi dời của âm dương: Dương biến thành âm, âm hóa thành dương.

Do hóa là quá trình biến từ âm đến dương, từ xấu đến tốt, cho nên thường được ghép với nhiều từ khác nhau như tiến hóa, văn hóa. Nhưng khi gặp từ hóa người đọc vẫn hiểu nó nằm trong hai từ tiến hóa.

Khí hóa là nhận thức của con người về nguyên nhân dời đổi của sự vật trong vũ trụ nhân sinh, đều bằng năng lực gọi là khí, chứa trong môi trường và trong bản thân sự vật.

Y khoa Đông phương phân biệt trong con người có nguyên khí, tôn khí, vinh khí, vệ khí…

Mỏi hai bên đùi và bắp vế do tì khí suy

Thận dương suy thường đi với tì khí suy. Tùy theo trường hợp suy nhiều hay ít có thể phân ra ba trường hợp. Thứ nhất là phù thũng và tim hồi hộp. Thứ hai phù thũng và tiêu hóa không kiện toàn, đầy bụng, ăn không tiêu. Thứ ba là ho mãn tính, thở hụt hơi và suyễn, cuối cùng là thận bất nạp khí.

Nhiều loại bệnh liên quan tới thận dương suy được Tây y định bệnh: Viêm thận mãn tính, đau lưng, sinh lý yếu, bất lực, tiêu nhiều và bệnh tiền liệt tuyến, nang thượng thân yếu, giảm năng tuyến giáp trạng (hypothyroidism), suyễn mãn tính hay khí thũng, bệnh tim, viêm đường ruột mãn tính, lỵ mãn tính.

Trong bài này chúng ta bàn đến thận dương suy ảnh hưởng làm tì khí suy có những triệu chứng sau: Nhẹ dễ bị mỏi hai bên đùi và bắp chân, thường đi bộ cả tiếng đồng hồ mới mỏi, nhưng nay đi chừng 5 hay 10 phút đã thấy mỏi rồi, cần phải ngồi nghỉ và xoa bóp mới đi tiếp được.

Triệu chứng này do tì khí suy ăn khó tiêu hóa hay đầy hơi, tức bụng, đói nhưng ăn vào chừng chén cơm là thấy hết muốn ăn. Đôi khi ngủ không được ngon giấc vì tì khí suy, kém ăn uống lâu ngày đưa tới máu suy, đêm làm tim đập nhanh hơn gây khó ngủ. Mạch trì. Rêu lưỡi dày trắng.

Phương pháp trị liệu: Bổ tì khí và an tâm.

Bài thuốc
-Đảng sâm 12 gram
-Phục linh 9 gram
-Bạch truật 9 gram
-Cam thảo 6 gram
-Toan táo nhân 9 gram
-Viễn trí 9 gram
-Can khương 9 gram
-Đương quy 9 gram
-Long nhãn 9 gram
-Hoàng kỳ 9 gram
-Mộc hương 9 gram
-Bạch thược 9 gram
-Hà thủ ô 9 gram
-Đại táo 3 trái

Chủ trị:

-Đảng sâm, phục linh, bạch truật, hoàng kỳ, cam thảo: Bổ tì khí và phế khí, giúp cơ bắp hết mỏi.

-Toan táo nhân, viễn trí, long nhãn: An tâm, ngủ ngon giấc.

-Đương quy, hà thủ ô: Bổ máu.

-Bạch thược: Giảm cơ bắp co thắt.

-Mộc hương, can khương: Giúp kiện toàn tiêu hóa và đầy hơi.

-Đại táo: Bổ huyết và phối hợp các vị thuốc.

Gừng là một loại cây thân thảo, sống lâu năm. Can khương chính là tên gọi khác của gừng khô, có tác dụng chữa các chứng đau bụng do lạnh, nôn mửa, ăn không tiêu, cảm lạnh, mạch yếu, hen suyễn… (Hình: thuocdantoc.org)

Mỏi hai bên đùi và bắp vế đi đối với đau vùng thương vị

Đau vùng thượng vị và hạ vị liên miên, ê ẩm vùng thượng vị, đau có khi lan rộng ra cả hai bên bụng dưới, mùa Đông đau nhiều hơn mùa Hè, thường đau vào lúc đói, chườm ấm dễ chịu.

Thích ăn đồ nóng, ăn đồ lạnh vào thì dạ dày khó chịu, thường đầy bụng, đại tiện phân nhão hoặc lỏng bất thường, ợ hơi, chậm tiêu, biếng ăn, bụng trướng, miệng nhạt, người mệt mỏi, bắp đùi và bắp vế mỏi và ê ẩm, chân tay đôi khi bất lực, sợ lạnh.

Bệnh nhân nói tiếng thường nhỏ yếu, hụt hơi, sắc mặt vàng nhợt. Mạch trầm trì, vô lực. Rêu lưỡi mỏng, trắng lợt.

Phương pháp trị liệu: Kiện tì, hòa vị, nếu tì hư hàn thì ôn trung, kiện tì.

Bài thuốc “Hương Sa Lục Quân Tử Thang:”
-Sâm hoa kỳ 12 gram
-Bạch truật 9 gram
-Phục linh 9 gram
-Cam thảo 6 gram
-Bán hạ chế 9 gram
-Mộc hương 6 gram
-Sinh khương 3 lát
-Sa nhân 6 gram
-Trần bì 6 gram
-Đại táo 3 trái

Chủ trị:

-Nhân sâm: Bổ tì và bao tử.

-Bạch truật: Tiêu thấp trong bao tử.

-Phục linh: Thông thủy tích trong bao tử.

-Cam thảo: Phối hợp và điều động các vị thuốc.

-Sa nhân, mộc hương, trần bì, sinh khương: Bổ tì vị khí, kiện toàn tiêu hóa, giúp ăn ngon, hết mỏi bắp vế và đùi.

-Bán hạ: Chữa nôn mửa do tì vị hư hàn gây ra. [qd]

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *